Во текот на 2023 година организацијата беше вклучена во регионален проект (регион на Западен Балкан) спроведуван од страна на Friends of Europe (Пријатели на Европа) на тема ,,Економско јакнење на жените-предизвици и можности.” Претставничка на организацијата беше вклучена во работна група за подобрување на економската положба и економско зајакнување на жените од земјите во регионот на Западен Балкан. Целта на работната група беше да се идентификуваат пречките и предизвиците, но и можностите за поттикнување на развојот на жените во сите аспекти на економскиот живот. Работата на работната група се одвиваше преку регионални состаноци и беа одржани вкупно 4 состаноци во Тирана, Приштина, Ниш и Скопје каде се даде осврт на различни подтеми поврзани со економското јакнење на жените.
Подтемите вклучуваа:
- Економските предизвици на жените во регионот на ЗБ;
- Локален, приватен сектор и решенија од областа на економскиот развој,
- Пристап на жените до работната инфраструктура, средства и услуги,
- Јакнење на жените во руралните области и жените во земјоделството и родово одговорно буџетирање
Четвртиот состанок на Работната Група, Скопје, Северна Македонија, 29 септември 2023
На последниот состанок на оваа Работна група учествуваа околу 30 до 40 експерти, вклучувајќи претставници на националната и локалната самоуправа од Западен Балкан, европски и меѓународни институции, претставници за граѓанско општество, академија и приватен сектор. Фокус на оваа средба на работната група беше родово одговорното буџетирање.
Создавањето нови можности за жените на регионалниот пазар на трудот е клучно за одржлив економски развој на Западен Балкан. Ова е поважно од кога било, со оглед на економското влијание на пандемијата COVID-19 и долгиот пат што претстои кон социјално и економско закрепнување.
Третиот состанок на Работната група, Приштина, Косово, 7 април 2023
Преовладувачките родови улоги во Западен Балкан предизвикуваат нееднакви економски можности за жените и мажите. Жените често се соочуваат со товарот на грижа за домаќинството, децата и старите лица, и затоа се вклучуваат во неплатена работа.
Третиот состанок на Работната група на „Пријатели на Европа“ за економско јакнење на жените во Западен Балкан стави посебен фокус на жените во руралните средини и во земјоделскиот сектор, кои се најмногу вклучени во неплатена работа, и во семејни бизниси кои вообичаени не се законски во нивна сопственост. На состанокот присуствуваа над 30 експерти, вклучувајќи претставници на националната и локалната самоуправа од Западен Балкан, европски и меѓународни институции, граѓанското општество, академијата и приватниот сектор.
Работната група донесе неколку заклучоци за тоа како да се зајакнат жените во руралните средини, вклучително и преку подобрување на можностите за вмрежување, зајакнување на дигиталната писменост и воспоставување онлајн пазари за поддршка на жените претприемачи во нивните комерцијални потфати. Вклучувањето на мажите, како што се татковците, браќата и сопрузите, се покажа како суштинско за предизвикување на патријархалните норми и зголемување на свеста за правата на жените во руралните средини. Членовите, исто така, препорачаа зајакнување на сопственичките права на жените преку законски одредби и промовирање на еднаков пристап до финансии и бесплатна правна помош за да се обезбеди дека жените од руралните средини ја имаат потребната поддршка и ресурси за економски да напредуваат и да ги остварат своите права.
Линк:
https://www.friendsofeurope.org/events/womens-economic-empowerment-in-the-western-balkans-meeting-3/
Во рамки на третата тематска средба во Приштина, претседателката на Здружението беше вклучена како презентер на тема ; Руралните жени во РСМ- права и сопственост на земјиштето, национални политики, национални фондови и ИПАРД фондови.
Линк до целосен извештај од овој состанок на Работната група
https://www.friendsofeurope.org/wp/wp-content/uploads/2023/07/Friends-of-Europe-Womens-economic-empowerment-in-the-Western-Balkans-Pristina-Event-Report-2023.pdf
Линк:
Friends-of-Europe-Womens-economic-empowerment-in-the-Western-Balkans-Pristina-Factsheet-2023
Вториот состанок се одржа во Ниш, Република Србија на 14 октомври 2022
Темата на вториот работен состанок беше инвестициите во дигитализацијата и одржливата економија во Западен Балкан кои можат да создадат можности за жените преку олеснување на нивниот пристап до инфраструктурата, а воедно и стимулирање на пазарот на трудот и зголемување на вклученоста на маргинализираните групи во обликувањето на иднината на регионот.
Работната група на овој состанок утврди конкретни препораки за олеснување и зголемување на пристапот на жените до работната инфраструктура, средства и услуги. Домаќин на овој втор собир беше градот Ниш, со воведни зборови од градоначалничката Драгана Сотировски. На вториот состанок учествуваа над 25 учесници, експерти, вклучувајќи претставници на националната и локалната самоуправа од Западен Балкан, европски и меѓународни институции, граѓанското општество, академијата и приватниот сектор.
Првиот односно почетниот состанок на работната група се одржа во Тирана во април 2022 година, Работната група на „Пријатели на Европа“ за економско јакнење на жените во Западен Балкан нагласи дека жените кои немаат пристап до инфраструктура, а со тоа и пристап до средства и услуги, исто така се соочуваат со тешкотии во економскиот напредок.
На воведниот состанок, учениците ги изнесоа своите сознанија за главните пречки што ги спречуваат жените да напредуваат економски во регионот. „Во моментов, има повеќе жени на власт во историјата на балканскиот регион, но јазот меѓу мажите и жените станува сè поголем. Зошто е тоа случај?“
Главните причини кои ги истакнаа членовите на Работната група за зголемениот родов јаз во Западен Балкан вклучуваа: образовен систем базиран на родови улоги од многу рана возраст, што често води до дискриминација и насилство врз основа на пол и род ; неодржливоста на проектите насочени кон подобрување на активното учество на жените во јавниот живот и пазарот на трудот, поради промени во приоритетите за финансирање; и недостатокот на податоци за да се обезбеди попрецизна слика за ситуацијата.
Работната група нагласи дека „жените не се хомогена група“. Сепак, главно поради недостаток на податоци и општествено наметнати родови улоги, политиките се донесуваат врз основа на општи претпоставки, а тоа може да придонесе за проширување на родовиот јаз. Неколку членови образложија за ниското ниво на мажи кои користат отсуство поради татковство, објаснувајќи дека понатамошните законски обврски за еднакво отсуство поради татковство што треба да го земат двајцата родители би го олесниле враќањето на жените на пазарот на трудот по породувањето. Покрај тоа, постои недостаток на информации за човековите права кај жените во Западен Балкан, особено во посиромашните делови од општествата. Работната група објасни случаи на жени кои се откажуваат од своите имотни права на мажи поради обичајните закони кои ги ослободуваат женските членови на семејството од какви било побарувања за имот.
Линк до извештајот:
https://www.friendsofeurope.org/wp/wp-content/uploads/2022/05/Womens-economic-empowerment-in-the-Western-Balkans-%E2%80%94-Meeting-1.pdf
Во текот на четирите дискусии, членовите на Работната група ги дадоа своите сознанија за главните пречки што го попречуваат пристапот на жените до инфраструктура, средства и услуги, како и нивната директна поврзаност со економското јакнење на жените во регионот. Работната група се согласи дека едно од клучните решенија е зголемување на пристапот до финансии, а воедно и намалување на родовата нерамнотежа во сопственичките права. Членовите забележаа дека земјите од Западен Балкан имаат добра правна инфраструктура што е приближна на онаа на Европската Унија, но заостануваат кога станува збор за имплементација. Работната група го поздрави попроактивниот пристап кон законодавството, наместо сè попасивното законодавство, како средство за спроведување на законската рамка насочена кон олеснување на пристапот на жените до еднакви економски можности.
Како краен продукт се изработи краток извештај со заклучоци и препораки односно factsheet за подобрување на економската положба на жените во ЗБ.
